DNS دفترچه تلفن اینترنت است: وقتی نام سایتی را میزنید، دستگاه اول از یک سرور DNS میپرسد نشانی IP آن چیست. عوض کردن DNS فقط این پرسش را به سرور دیگری میفرستد و مسیر خود ترافیک را عوض نمیکند.
برای همین DNS برای بعضی کارها مفید است و برای بعضی نه:
| نیاز | عوض کردن DNS کمک میکند؟ |
|---|---|
| سایتی که به خاطر تحریم به IP ایران خطای ۴۰۳ میدهد | گاهی بله، با DNS تحریمشکن |
| سایت یا برنامه فیلترشده | معمولاً نه |
| سرعت باز شدن صفحه | گاهی کمی |
| پنهان کردن نام سایتها از اپراتور | با DNS رمزگذاریشده بخشی از آن، نه همه |
| وقتی اینترنت بینالملل قطع است | نه |
DNS چطور کار میکند
بهطور پیشفرض گوشی و مودم از DNS اپراتور استفاده میکنند. این پرسشها معمولاً رمزگذاری نشدهاند: اپراتور میبیند نام کدام سایتها را جستجو کردهاید و میتواند پاسخ را هم عوض کند. DNS رمزگذاریشده، یعنی DNS روی TLS یا روی HTTPS، پرسش را رمزگذاری میکند تا در مسیر خوانده یا دستکاری نشود.
ولی حتی با DNS رمزگذاریشده، اپراتور هنوز نشانی IP مقصد را میبیند و در اتصال HTTPS نام سایت معمولاً در ابتدای اتصال آشکار فرستاده میشود. پس DNS رمزگذاریشده حریم خصوصی را بهتر میکند، ولی جای VPN را نمیگیرد.
DNS تحریمشکن و فیلترشکن یکی نیستند
سرویسهایی مثل شکن (Shecan) برای مشکل تحریم ساخته شدهاند، نه فیلترینگ، و خود شکن هم این را روی سایتش میگوید. بعضی سایتهای خارجی، از جمله برخی خدمات برنامهنویسی و ابری، به IP ایران خطای ۴۰۳ میدهند. DNS تحریمشکن معمولاً برای دامنههای فهرست خودش نشانی سرورهای واسطی را برمیگرداند که درخواست را از طرف شما میفرستند، و سایت IP آن سرور را میبیند.
دو نکته را در نظر داشته باشید. این سرویسها نام همه سایتهایی را که جستجو میکنید میبینند، و سایت فیلترشده را باز نمیکنند. نشانیهای بهروز را هم از سایت خود سرویس بگیرید، نه از فهرستهای قدیمی که در کانالها میچرخد.
DNS عمومی: Cloudflare و Google
| سرویس | نشانی IPv4 | نام میزبان برای DNS خصوصی |
|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1 و 1.0.0.1 | one.one.one.one |
| 8.8.8.8 و 8.8.4.4 | dns.google |
Cloudflare نسخهای هم دارد که سایتهای مخرب را مسدود میکند و نام میزبانش security.cloudflare-dns.com است. این سرویسها ممکن است در بعضی شبکهها کند یا در دسترس نباشند؛ اگر بعد از تنظیم سایتی باز نشد، به حالت خودکار برگردید.
تغییر DNS در اندروید
از اندروید ۹ به بعد، DNS خصوصی کل گوشی را پوشش میدهد و پرسشها را رمزگذاری میکند. نام گزینهها بسته به سازنده کمی فرق دارد:
- تنظیمات ← شبکه و اینترنت (در بعضی گوشیها: پیشرفته) ← DNS خصوصی.
- گزینه نام میزبان ارائهدهنده DNS خصوصی را انتخاب کنید.
one.one.one.oneیاdns.googleرا بنویسید و ذخیره کنید.
در گوشیهای سامسونگ این گزینه معمولاً در «اتصالها» و بعد «تنظیمات اتصال بیشتر» است. اگر بعد از این تغییر اینترنت کار نکرد، احتمالاً شبکه DNS روی TLS را عبور نمیدهد: DNS خصوصی را روی «خودکار» برگردانید. همین تنظیم گاهی علت این است که فیلترشکن «متصل» است ولی چیزی باز نمیشود؛ بررسی کامل در چرا فیلترشکن وصل نمیشود.
تغییر DNS در آیفون
- تنظیمات ← Wi‑Fi ← دکمه (i) کنار شبکهای که به آن وصل هستید.
- پیکربندی DNS (Configure DNS) را روی «دستی» بگذارید.
- نشانیهای قبلی را حذف کنید، با افزودن سرور مثلاً 1.1.1.1 و 1.0.0.1 را اضافه کنید و ذخیره کنید.
این تنظیم فقط برای همان شبکه وایفای است و روی داده همراه اثری ندارد. برای DNS رمزگذاریشده روی همه شبکهها در آیفون، برنامه یا نمایه پیکربندی خود ارائهدهنده لازم است و Cloudflare راهنمای آن را منتشر کرده است.
تغییر DNS در ویندوز ۱۱
- در Settings بخش Network & internet را باز کنید، سپس Wi‑Fi یا Ethernet و بعد Hardware properties را بزنید.
- کنار DNS server assignment دکمه Edit را بزنید و Manual را انتخاب کنید.
- IPv4 را روشن کنید، در Preferred DNS بنویسید 1.1.1.1 و در Alternate DNS بنویسید 1.0.0.1.
- اگر گزینه DNS over HTTPS نمایش داده شد، آن را روشن کنید تا پرسشها رمزگذاری شوند. ذخیره کنید.
در نسخههای مختلف ویندوز ۱۱ نام این گزینهها کمی فرق دارد. برای برگشتن، همانجا Automatic (DHCP) را انتخاب کنید.
DNS و فیلترشکن
وقتی فیلترشکن روشن است، پرسشهای DNS هم باید از تونل بروند. اگر بیرون از تونل بروند، اپراتور همچنان نام سایتهایی را که باز میکنید میبیند؛ به این نشت DNS میگویند. در v2rayN حالت Tun پرسشهای DNS را هم از تونل عبور میدهد، که در آموزش v2rayN در ویندوز توضیحش آمده است. بعد از اتصال، بررسی VPN را باز کنید تا IP و نشتها را ببینید. برای دیدن اینکه DNS درباره یک دامنه چه میگوید، از رکوردهای DNS استفاده کنید.
404 VPN و DNS
404 VPN اتصال میان دستگاه شما و سرور را با VLESS رمزگذاری میکند. طرح رایگان روزانه ۲ گیگابایت بدون کارت بانکی میدهد و برنامه برای اندروید و macOS داریم. عوض کردن DNS جای فیلترشکن را نمیگیرد، و فیلترشکن هم بهتنها مشکل DNS نادرست دستگاه را حل نمیکند: اگر پس از اتصال سایتی باز نشد، اول DNS خصوصی را روی خودکار بگذارید. قول نمیدهیم در هر شبکهای وصل شویم. شروع از صفحه اصلی.